+Deus, in adiutorium

Mnisi winni zachowywać milczenie w każdym czasie, ale szczególnie w czasie nocy. Należy tego przestrzegać w każdym czasie, czy to przypada post, czy też jada się wieczerzę. W tym okresie, gdy jada się wieczerzę, bracia, skoro tylko wstaną od wieczerzy, usiądą wszyscy razem, a jeden będzie czytał Rozmowy, albo Żywoty Ojców, albo jakąś inną książkę, która by budowała słuchaczy. Nie należy wtedy czytać Heptateuchu ani Ksiąg Królewskich, gdyż dla słabych umysłów nie będzie pożyteczne słuchać tej części Pisma o tej godzinie, lecz w innych godzinach należy je czytać. Jeżeli zaś przypada dzień postny, to po odprawieniu Nieszporów i po krótkiej przerwie bracia prędko zabiorą się do czytania Rozmów, jak mówiliśmy. Po przeczytaniu czterech lub pięciu kartek, lub ile czas pozwoli, gdy w czasie czytania wszyscy się zgromadzą, choćby przypadkiem byli zajęci wyznaczonymi im sprawami, odprawią razem Kompletę. Kiedy wyjdą z Komplety, nie będzie wolno nikomu nic mówić. Gdyby się znalazł ktoś wykraczający przeciw tej regule milczenia, ma zostać surowo ukarany. Wyjątek stanowi konieczność przyjęcia gości lub jeśli przypadkiem opat wyda komu polecenie. Ale nawet wtedy należy to załatwić z największą powagą i powściągliwością.

Od święta Paschy do Zielonych Świąt bracia będą jadali obiad o godzinie szóstej, a wieczerzę wieczorem. Od Zielonych Świąt przez całe lato niech poszczą w środę i piątek do godziny dziewiątej, jeśli nie ma prac rolnych lub nadmiernych upałów, w inne dni niech jadają o szóstej. Tę godzinę szóstą utrzymują jako porę obiadu, jeżeli będą prace w polu albo gdy upały letnie będą zbyt wielkie. Jest rzeczą opata wydać co do tego zarządzenie. Niech tak wszystko miarkuje, aby i dusze były zbawione, i aby bracia spełniali swe obowiązki bez powodu do usprawiedliwionego szemrania. Od czternastego września aż do początku Wielkiego Postu niech zawsze jadają o godzinie dziewiątej. Podczas Wielkiego Postu aż do Wielkanocy niech jadają w porze Nieszporów. Nieszpory jednak należy odprawiać tak, aby jedzący nie potrzebowali światła lampy, lecz by mogli zjeść wszystko przy świetle dziennym. Zresztą w każdym czasie tak należy wyznaczyć godzinę obiadu i wieczerzy, aby wszystko odbyło się przy świetle dziennym.

Każdy otrzymał od Boga dar własny, jeden taki, drugi zaś inny. Dlatego też z pewną ostrożnością ustanawiamy dla innych miarę pożywienia. Jednak mając wzgląd na słabość niemocnych, sądzimy, że hemina wina wystarczy na dzień dla każdego. Ci, którym Bóg daje łaskę abstynencji, niech wiedzą, że otrzymają za to specjalną nagrodę. Jeśli potrzeba miejscowa, praca lub upały letnie będą wymagały więcej napoju, przełożony zadecyduje, bacząc, aby nie było przesytu ani pijaństwa; czytamy wprawdzie, że wino w ogóle mnichom nie przystoi, lecz skoro w naszych czasach niepodobna o tym mnichów przekonać, zgódźmy się przynajmniej na to, aby nie pić do sytości, lecz umiarkowanie, bo wino prowadzi do odstępstwa nawet mądrych. Gdzie zaś ubóstwo miejscowe nie pozwala nawet na wymienioną ilość, lecz o wiele mniej albo całkiem na nic, to ci, którzy tam mieszkają, niech błogosławią Boga, a nie szemrzą. Takie ostrzeżenie dajemy nade wszystko, aby nie było szemrań.

Sądzimy, że na codzienne pożywienie, czy jada się o godzinie szóstej, czy o dziewiątej, wystarczą dla każdego stołu dwa dania gotowane, a to ze względu na różnice w zdrowiu, aby ten, który jednej potrawy jeść nie może, mógł się posilić drugą. Dwie więc potrawy gotowane mają wystarczyć wszystkim braciom. Jeśli będą owoce i świeże jarzyny, należy dodać trzecią potrawę. Na dzień niech wystarczy funt chleba, dobrze odważony, zarówno czy raz się jada, czy też będzie obiad i wieczerza. Jeśli więc mają jeść wieczerzę, to niech szafarz zachowa z tego funta trzecią część i wyda na wieczerzę. Jeśli wypadnie cięższa praca, to zależy od uznania i władzy opata, czy będzie stosowne coś dodać; byle tylko nie dopuszczać do obżarstwa, aby nigdy nie zdarzyła się mnichowi niestrawność. Bo nic nie jest do tego stopnia przeciwne życiu chrześcijańskiemu jak obżarstwo, jak mówi Pan nasz: Baczcie, aby serca wasze nie były obciążone obżarstwem. Młodszym chłopcom nie należy dawać tyle samo, lecz mniej niż dorosłym, we wszystkim zachowując umiarkowanie. Wszyscy zaś, z wyjątkiem chorych, całkiem słabych, mają bezwzględnie powstrzymać się od jedzenia mięsa zwierząt czworonożnych .

Przy stole braci nigdy nie powinno brakować czytania. Nie trzeba, aby byle kto na los szczęścia chwytał książkę i czytał, lecz ma być wyznaczony na cały tydzień lektor i w niedzielę obejmuje swój obowiązek. Obejmując go, niech poprosi po Mszy i Komunii wszystkich o modlitwę, aby Bóg oddalił od niego ducha wyniosłości. W kościele wszyscy odmówią trzy razy werset przez lektora rozpoczęty: Panie otwórz wargi moje, a usta moje będą głosić chwałę Twoją. Po otrzymaniu błogosławieństwa przystąpi do czytania. Powinna być zupełna cisza, aby nigdzie nie było słychać żadnego szeptu ani głosu, oprócz głosu samego lektora. Co zaś jest potrzebne przy jedzeniu i piciu, niechaj bracia tak sobie wzajemnie podają, aby nikt nie potrzebował o nic prosić. Jeśliby jednak czegoś jeszcze brakło, prosić należy raczej za pomocą jakiegoś zrozumiałego znaku, niż słowami. I niechaj nikt przy stole nie ośmiela się zadawać pytań dotyczących czytanego tekstu czy też czegokolwiek innego, aby w ten sposób nie stwarzać okazji [do rozmowy], chyba żeby przełożony chciał powiedzieć kilka słów ku zbudowaniu. Brat pełniący tygodniową służbę lektora otrzyma przed rozpoczęciem czytania nieco wina zmieszanego z wodą, ze względu na Komunię św. i aby nie było mu zbyt ciężko post znosić. Później zaś zje posiłek razem z braćmi pełniącymi tygodniową służbę w kuchni i przy stole. Bracia powinni czytać i śpiewać nie według kolejności, ale tylko ci, którzy mogą zbudować słuchających.

Chociaż sama natura skłania do litości nad wiekiem starców i dzieci, niech jednak i Reguła swą powagą o nich się zatroszczy. Należy zawsze mieć wzgląd na ich słabość, a przepisy Reguły dotyczące pożywienia ich nie obowiązują. Trzeba mieć dla nich serdeczną życzliwość i pozwolić na spożywanie posiłków przed ustalonymi godzinami.

Przede wszystkim i nade wszystko należy dbać o chorych, tak jak gdyby rzeczywiście służyło się Chrystusowi w ich osobach, bo On sam powiedział: Byłem chorym i odwiedziliście mnie i: Co uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, Mnieście to uczynili. Lecz i chorzy niech zważą, że służy im się na chwałę Bożą i niech nie dokuczają służącym i braciom nadmiernymi wymaganiami. Trzeba ich jednak cierpliwie znosić, gdyż przez nich zyskuje się obfitszą zasługę. Niech więc opat stara się jak najbardziej, aby chorzy nie cierpieli jakiegoś zaniedbania. Dla chorych braci wyznacza się osobną celę, a dla obsługi – brata ożywionego bojaźnią Boga, pilnego i troskliwego. Dozwoli się chorym używania kąpieli, ilekroć będzie to właściwe. Rzadziej należy pozwalać na to zdrowym, szczególnie młodym. Pozwoli się również chorym, całkiem słabym, na jedzenie mięsa, lecz kiedy im się poprawi, niech wedle zwyczaju powstrzymują się wszyscy od mięsa. Opat będzie czuwał z największym staraniem, aby chorzy nie byli zaniedbani przez szafarzy i obsługę, bo on jest odpowiedzialny za to, w czym przewinią uczniowie.

Pełniący służbę tygodniową otrzymują na jedną godzinę przed posiłkiem coś do picia i chleb ponad zwykłą porcję, aby w czasie posiłku służyli braciom bez szemrania i ciężkiego utrudzenia. Jednak w dni uroczyste mają poczekać, aż Msza zostanie odprawiona. Wchodzący i wychodzący ze służby tygodniowej, mają wobec wszystkich w kościele uklęknąć po skończeniu Jutrzni niedzielnej, prosząc o modlitwę. Kończący służbę niech odmówi ten werset: Błogosławiony jesteś Panie, Boże, który mi pomagałeś i pocieszałeś mnie. Trzykrotnie to powtórzy i otrzyma błogosławieństwo. Z kolei obejmujący służbę mówi: Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu, Panie pośpiesz ku ratunkowi memu. To trzykrotnie wszyscy powtarzają, a otrzymawszy błogosławieństwo, podejmie obowiązek.

Bracia będą sobie nawzajem służyli. Nikt nie będzie zwolniony od służby w kuchni, chyba z powodu choroby albo zajęcia nader pożytecznego. Przez tę służbę zyskuje się większą zasługę i miłość. Słabym zaś przydzieli się pomocników, aby służyli bez przygnębienia. A w ogóle wszyscy mają mieć pomocników według stanu zgromadzenia i położenia miejsca. Jeżeli zgromadzenie jest liczne, szafarz jest zwolniony od służby w kuchni oraz ci, którzy, jak powiedzieliśmy, są zajęci czymś bardziej użytecznym. Wszyscy inni niech służą sobie nawzajem z miłością. Ten, który ma ukończyć służbę tygodniową, niech posprząta w sobotę, niech wypierze ręczniki, którymi bracia obcierają sobie ręce i nogi. Zarówno ten, który wychodzi ze służby, jak i ten, który ją obejmuje, mają umyć nogi wszystkim. Niech odda szafarzowi czyste i nie uszkodzone naczynia, których używał podczas służby. Szafarz zaś sam wręczy je rozpoczynającemu służbę tak, aby wiedział, co daje i co odbiera.

Napisane jest: Wydzielano każdemu stosownie do jego potrzeby. Nie mówimy, aby niektórym osobom okazywać szczególne względy, co niech się nie zdarza, lecz aby brać pod uwagę słabość. Przeto jeśli kto mniej potrzebuje, niech dziękuje Bogu i nie martwi się, kto zaś więcej potrzebuje, niech się upokarza z powodu swej słabości, a nie pyszni się okazanym mu miłosierdziem. W ten sposób członkowie zgromadzenia będą w pokoju. Przede wszystkim niech nigdy nie pojawia się występek szemrania z jakiegokolwiek powodu, czy to w słowach, czy przez jakiekolwiek znaki. Jeśli ktoś będzie na tym schwytany, niech ulegnie bardziej surowej karze.