Niech opat zawsze pamięta, że na straszliwym sądzie Bożym zda sprawę z obojga: ze swego nauczania i z posłuszeństwa uczniów. Niechaj wie opat, że jeśli kiedykolwiek uszczerbek pożytku znajdzie Ojciec rodziny w owcach, to wina będzie przypisana pasterzowi. Jeśli natomiast pasterz okazał wszelką gorliwość względem trzody niespokojnej i nieposłusznej, jeśli na wszelki sposób usiłował uleczyć ich chore postępki, to będzie na sądzie Pańskim uniewinniony i powie Panu z Prorokiem: Sprawiedliwości Twojej w mym sercu nie ukryłem, prawdę Twoją i zbawienie głosiłem, oni mnie zaś zlekceważyli i wzgardzili. I wtedy wieczna choroba śmierci jako kara zawładnie owcami opornymi wobec starań pasterza.

Opat godny stać na czele klasztoru, winien zawsze pamiętać, że zwie się ojcem, a czynami niech realizuje tytuł przełożonego. Wierzymy, że w klasztorze zastępuje Chrystusa, skoro nosi taką nazwę, jaką dajemy Panu, zgodnie ze słowami Apostoła: Otrzymaliście ducha przybrania za synów i w tym duchu wołamy: Abba, Ojcze. Przeto opat nie powinien uczyć ani postanawiać, ani rozkazywać niczego, co by wykraczało poza przykazania Pańskie. Niech jego polecenia i nauka rozsiewa w duszach uczniów zaczyn Bożej sprawiedliwości.

Wiadomo, że są cztery rodzaje mnichów. Pierwszy rodzaj to cenobici, czyli żyjący w klasztorze, bojujący pod opatem i Regułą. Drugi rodzaj to anachoreci, czyli pustelnicy. Cechuje ich więcej niż gorliwość początków życia zakonnego: oni po długiej próbie w klasztorze, nauczeni przy pomocy wielu współbraci, umieją walczyć z diabłem. Dobrze wyćwiczeni przechodzą z braterskiego szeregu do walki w pojedynkę w pustelni, już niezawodni bez pomocy innych, lecz wraz z Bogiem i duchem są zdolni walczyć przeciw wadom ciała.

Sarabaici to trzeci i wstrętny rodzaj mnichów. Nie są oni wypróbowani przez żadną regułę i pouczające doświadczenie, jak złoto w piecu, lecz miękcy jak ołów, jeszcze przez swoje postępowanie dochowują wiary służbie świata, kłamiąc Bogu przez tonsurę. Oni po dwóch lub trzech, albo nawet pojedynczo żyją bez pasterza, nie w Pańskiej owczarni, lecz we własnej, mając za prawo zaspokojenie pragnienia swej rozkoszy; jeśli coś sobie umyślą lub wybiorą, to nazywają świętym, a to, czego nie chcą, uważają za niedozwolone.

Jest wreszcie czwarty rodzaj mnichów nazwany girowagami. Oni przez całe swoje życie wędrują po wszystkich prowincjach, goszcząc przez trzy lub cztery dni w rozmaitych klasztorach. Wiecznie się błąkają, nigdy się nie ustatkują, służą własnym zachciankom i ponętom obżarstwa, pod każdym względem gorsi od sarabaitów.

Lepiej milczeć niż mówić o pożałowaniu godnym trybie życia tych wszystkich. Zaniechajmy ich więc, a przystąpmy z pomocą Bożą do urządzenia najdzielniejszego rodzaju – cenobitów.

Trzeba więc nam ustanowić szkołę służby Pańskiej. Spodziewamy się, że w tym ustanowieniu nie zarządzimy niczego uciążliwego. Lecz gdyby nawet trafiło się coś trudniejszego, stosownie do słusznych powodów, celem wykorzenienia wad lub zachowania miłości, to nie wzdragaj się od razu przejęty strachem przed drogą zbawienia, której początek jest z konieczności trudny.
W miarę jednak, jak się postępuje w życiu wspólnym i wierze, rozszerza się serce i z niewysłowioną słodyczą miłości biegnie się drogą przykazań Bożych. Abyśmy, nie odstępując nigdy od tego nauczania i pozostając w tej nauce aż do śmierci w klasztorze, zasłużyli przez cierpliwość być uczestnikami męki Chrystusa, aby Pan uczynił nas współdziedzicami Jego królestwa. [Amen.]